Efekt jojo

Ludzie ze skłonnością do tycia nie mogą pozwolić sobie na powrót do dawnych nawyków żywieniowych nawet po zakończonej sukcesem diecie. Wszystko przez efekt jo-jo. Możemy mówić o nim wtedy, gdy wahania wagi wynoszą 5–10 proc. w ciągu 5 lat. Silny efekt jo-jo to naprzemienne chudnięcie i tycie o więcej niż 10 proc. wyjściowej masy ciała.

Według dr Magdaleny Białkowskiej z Instytutu Żywności i Żywienia tylko połowa otyłych pacjentów po dwóch latach od zakończenia kuracji odchudzającej pod kierunkiem lekarza utrzymuje swoją wagę, a pozostali tyją. Po pięciu latach do otyłości powraca aż 80 proc. osób.

(źródło: Efekt jo-jo – dr n. med. Magdalena Białkowska - Instytut Żywności i Żywienia)

Co prowadzi do efektu jo-jo?

• Powrót do dawnych nawyków żywieniowych po zakończeniu diety

• Złe, zwłaszcza zbyt szybkie metody odchudzania (np. częste głodówki) – powinniśmy chudnąć do 1 kg tygodniowo, jeśli efekt ma być trwały.

• Brak aktywności fizycznej

Niektóre badania wskazują na to, że na efekt jo-jo możemy być ewolucyjnie skazani. Okazuje się, że komórki tłuszczowe mają coś w rodzaju ,,pamięci”. Naukowcy ze szwedzkiego uniwersytetu medycznego Karolinska Institutet wykazali, iż masa ciała, jaką mieliśmy w dzieciństwie, determinuje naszą masę ciała w życiu dorosłym. Dzieje się tak, bo właśnie w dzieciństwie zostaje ustalona liczba naszych komórek tłuszczowych. Potem nie można jej już zredukować – dietą i aktywnością fizyczną. W trakcie odchudzania zmienia się jedynie wielkość komórek tłuszczowych, a nie ich liczba. Gdy porzucimy dietę i zdrowy styl życia, niestety ponownie zaczną one puchnąć, a gdy osiągną rozmiar krytyczny, powstaną z nich nowe, których również nigdy już się nie pozbędziemy.

Badania na szczurach prowadzone przez dr Kelly Brownella potwierdzają teorię pamięci komórek tłuszczowych. Szczury najpierw były karmione tłustym jedzeniem, po 45 dniach stały się otyłe. Potem naukowcy zaczęli je ,,odchudzać” i zajęło im to 21 dni. Kolejnym etapem było ponowne tuczenie – tym razem w 14 dni przybrały one na wadze tyle, ile za pierwszym razem. Schudnięcie zajęło im 45 dni. A zatem wcześniejsze utycie i schudnięcie zwielokrotnia trud kolejnej próby odchudzania – efekt jo-jo się pogłębia.