Skutki otyłości

Otyłość jest obecnie problemem na skalę światową. Otyli są zarówno młodzi, jak i starsi, zarówno kobiety, jak i mężczyźni i nie jest to jedynie problem natury estetycznej. Otyłość to cała masa zagrożeń dla zdrowia. Przeczytaj, z czym wiążą się dodatkowe kilogramy.

Insulinooporność

O insulinooporności mówimy, gdy organizm wytwarza insulinę, lecz tkanki pozostają niewrażliwe na jej działanie. Co ciekawe, insulinooporność dotyka nawet co drugie dziecko, które jednocześnie cierpi na otyłość. Jej wystąpieniu często towarzyszy pojawienie się ciemnych, pogrubionych warstw skóry. Zmiany te dotyczą przede wszystkim obszaru szyi, pach, narządów płciowych czy kończyn dolnych. Poza otyłością do wystąpienia insulinooporności predysponują czynniki genetyczne. Bardzo istotny jest związek insulinooporności z otyłością typu „jabłko”. Nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha zwiększa ryzyko wystąpienia oporności tkanek na działanie insuliny. Nie można lekceważyć insulinooporności, gdyż zwiększa ona ryzyko chorób na tle sercowo-naczyniowym. 

Zaburzenia lipidowe

Z nadmiarem kilogramów często wiążą się zaburzenia gospodarki lipidowej organizmu. Obniżeniu ulega stężenie cholesterolu frakcji HDL („dobrego cholesterolu”), podwyższeniu zaś trójglicerydy. Zależność ta jest szczególnie widoczna w przypadku otyłości brzusznej (trzewnej). Poza samą otyłością do zaburzeń tych predysponuje nieprawidłowa dieta obfitująca w tłustą, przetworzoną żywność. 

Zaburzenia endokrynologiczne

Dodatkowe kilogramy często doprowadzają do przyśpieszenia dojrzewania u dzieci. Zjawisko to może dotyczyć nawet co 5. dziewczynki w okresie pokwitania. Nadwaga wiąże się także z ryzykiem zaburzenia miesiączkowania: wystąpieniem skąpych miesiączek lub całkowitym ich zanikiem. Co 4. kobietę dotyka PCOS, czyli zespół policystycznych jajników. Zaburzenie to wynika z nadmiaru androgenów i insulinooporności. Wiele spośród kobiet dotkniętych PCOS charakteryzuje otyłość typu centralnego (typ „jabłko”). Dla PCOS charakterystyczne są także zaburzenia miesiączkowania (miesiączki skąpe lub zanik krwawień miesięcznych), uporczywy trądzik, nadmierne przetłuszczanie się cery (łojotok) czy tak zwany hirsutyzm (nadmierne owłosienie skóry). PCOS rozpoznaje się za pomocą USG – badania z użyciem ultrasonografu. W czasie badania widoczne są liczne torbiele zlokalizowane w jajniku. Po rozpoznaniu PCOS należy przede wszystkim zredukować masę ciała (szczególnie zadbać o redukcję tkanki tłuszczowej zlokalizowanej w rejonie brzucha, talii). Do leczenia włącza się także farmakoterapię.

Rzekoma ginekomastia

Problem ten dotyczy chłopców, u których widoczne jest nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy piersi, co upodabnia ich do płci przeciwnej. Jest to szczególnie przykre, gdy dziecko uczęszcza do szkoły i jest narażone na nieprzychylne opinie rówieśników. Może to stanowić dla niego duży problem sfery emocjonalnej, gdyż powoduje, że czuje się gorsze i odrzucone przez dzieci z tej samej grupy wiekowej. 

Stłuszczenie wątroby

Nagromadzeniu tłuszczu w okolicy brzucha często towarzyszy stłuszczenie wątroby. Może to doprowadzić do zwłóknienia narządu i upośledzenia jego funkcji. W najgorszym wypadku może dojść do marskości. 

Kamica żółciowa

Nieprawidłowe nawyki żywieniowe, nadmiar masy ciała, płeć kobieca to czynniki, które zwiększają ryzyko kamicy żółciowej. Do jej wystąpienia może przyczynić się także bardzo restrykcyjna pod względem kaloryczności dieta odchudzająca. Nie warto więc decydować się na głodówki czy diety polegające na znacznym ograniczeniu ilości spożywanego jedzenia.

Problemy estetyczne

Nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy ud powoduje zmianę ich rozstawienia. Może to przyczynić się do nieprawidłowego ustawienia kończyn dolnych i w efekcie do wystąpienia kolana koślawego. Nadmiar masy ciała powoduje także znaczne obciążenie kręgosłupa i może prowadzić do wad postawy, w tym do skoliozy. Wiele dziewcząt skarży się na rozstępy skórne, powstałe przede wszystkim w rejonie ud, pośladków, bioder, piersi czy brzucha. Rozstępy powstają, gdy zbyt szybko przybieramy na wadze, a skóra podlega rozciąganiu. Dlatego też tak ważne jest utrzymywanie stałej masy ciała. Raz powstałe rozstępy nie znikną, dlatego należy dbać o codzienną pielęgnację preparatami stymulującymi jędrność skóry oraz przestrzegać zaleceń dietetycznych.


Bibliografia

Jarosz M., Kłosiewicz-Latoszek L., OTYŁOŚĆ - zapobieganie i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3468-X
Grazul-Bilska A., Bilski J., Poradnik dla walczących z nadwagą, Iskry, Warszawa 2003, ISBN 83-207-1716-7
Szurkowska M. Leczenie otyłości i towarzyszących zaburzeń metabolicznych, Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2006, ISBN 83-88203-30-4
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0